Het naaktdagboek van R.

Hiermee eindigt het naaktdagboek van R.

R. is ontstemd. “Zo krijg je natuurlijk volk over de vloer, als je mijn bedenkingen onder de titel ‘naaktdagboeken’ brengt,” pruilt ze, “elke voze sexsurfer komt op die manier wel bij jouw, en dus ook bij mijn schrijfsels terecht, ik weet niet zeker of ik dat wel leuk vind...” Ik heb haar proberen sussen: “Je moet heus niet denken dat de pornoversuften zich in deze contreien ophouden! Bovendien mag je het fameuze onderscheid tussen ‘nude’ en ‘naked’ niet uit het oog verliezen...”. “En wat mag dat onderscheid dan wel zijn, “ vraagt ze, in het geheel niet overtuigd. “Wel,” zeg ik vol mystiek, “ wat ‘nude’ is zal nooit ‘naked’ zijn.” Nauwelijks een onsterfelijke uitspraak, want ik hoor R. blazen: “Ik dacht dat je meer niveau had, W.!”

Ik: "Je lijkt op een knaap""Je hebt gelijk," zegt ze als ze de tekening bekijkt.

Beste Librarian, Zelfs terwijl ik dit typ wordt mij de verlink-knop onder de neus geduwd. Ik moet zeggen dat het verschijnen van dit instrument (dat zich intussen op zowat elke pagina van de blogs heeft gewurmd als een volleerd wurm-virus) mij ook enigszins heeft verontrust. Mij leek het absoluut unieke van deze blogs te liggen in het feit dat iedereen er àlles in kwijtkon, hoe politiek correct of oncorrect ook, hoe pretentieus, saai, of gewoon triviaal ook. De ware muurkrant-democratie voorwaar! Nu opnieuw aangetast door de zogenaamd sociale controle, zeg maar de verklikkerscollaboratie... Het verbaast mij dat mijn pissende vrouw, de lul van Lion of de malse kutjes van mijn modellen sowieso nog verschijnen. Bij de minste "aantasting" maak ik mij, uiteraard niet zonder de nodige heisa, uit de voeten. Niet uit angst, maar uit schaamte...

R.is niet van haar stuk te brengen. Haar laatste bericht lijkt een antwoord op mijn bedenkingen, maar is in feite een verderzetting van de hare: "Gekras hoor ik, terwijl ik me een gedachte vorm. Elke lijn die je trekt wil ik horen en elke gedachte die ik erbij heb wil ik vastleggen. Ik wil weten waar je naar kijkt en hoe. Kijk je wel naar mìj? Teken je wel mìjn lichaam? Mijn eigen lichaam ken ik niet alleen van zien, maar ik voel het ook. En wanneer ik naar mijn lichaam door joùw hand getekend kijk, dan zie ik het, maar voel het niet. Vervreemding. Jouw lijnen, mijn lichaam, mijn lijnen, jouw lichaam."Alweer die omkering: het obsedeert R. dat mijn tekening van haar niet langer herkenbaar is, dat ze het ervaart als een afscheiding, iets dat door de mangel van mijn ogen en geest is gehaald. Stoort het haar? Het lijkt me dat ze het eerder fascinerend vindt. Of ontluisterend. Misschien is het dàt wel. Ik herinner me een gesprek dat we onlangs hadden: "Op een bepaald ogenblik was ik ervan overtuigd dat het mij een kick zou geven, naakt te poseren voor één man!", "Maar het gaf je helemààl geen kick," antwoordde ik vooruitlopend op de rest van haar verhaal. "Nee, en achteraf beschouwd is het eigenlijk gek dat ik dat ooit gedacht heb." "Wat had je verwacht? Dat je er geil van zou worden?" "Nee, veeleer iets in de zin van 'wow, dat is toch fantastisch, dat ik dat doe!' " "Dat is het ook, maar daar houdt het bij op, niet?" "Ja, maar dat vind ik ook goed nu. Het is wat het is en wat het ook hoort te zijn."

R. maakt zich, net als A., de illusie dat ze zichzelf kan verbergen achter haar naakte lichaam. Omdat het slechts uiterlijk is. Uiterlijke schijn? Neen, een veranderde werkelijkheid: een naakt vrouwenlichaam dat tekening wordt, en dus iets of iemand anders dan zij die er model voor gestaan heeft. Lees maar wat ze me schrijft:“ Mijn lichaam op papier, door jouw hand getekend. Vastgelegd, omlijnd, vervormd. Lijnen die de spanning en vloeibaarheid weergeven, die de verandering weerleggen. Geen werkelijkheid maar gebaseerd op mijn werkelijkheid, die heel even gebruikt en geïnterpreteerd wordt door jouw werkelijkheid. Mijn naaktheid wordt de jouwe. Hoe vind je mijn naakt lichaam? Onschuldig, mooi of ontgoochelend? Weet dat deze fysieke naaktheid nooit een benadering zal zijn van mijn naaktheid.”Mooi, een brief vol betekenisvolle herhalingen, werkelijkheid, naaktheid, naaktheid, werkelijkheid... Het kantelmoment bevindt zich bij de zin “Mijn naaktheid wordt de jouwe”. R. bedoelt daarmee allicht dat haar naakte lichaam wordt omgezet in mijn tekening, maar ik durf het ook anders lezen: dat hààr naaktheid ook mìj naakt stelt, dat de tekenaar zo naakt wordt als het model wanneer hij tekent. Zo staan we naakt tegenover mekaar, als minnaars vòòr het liefdesspel... Meteen wordt ze zich er toch van bewust dat iemand haar taxeert, bekijkt, verlustigt en ze vraagt zich af of zij mij wel bevalt... Om zichzelf gerust te stellen bezweert ze me dat ik haar toch nooit écht naakt zal zien. Zal ik haar in de waan laten?

Op het Sint-Jan Berchmanscollege waren wij onder jongens. Geen vrouw te bekennen, ook niet onder de leraars. Wij maten ons bijgevolg onder maten, en spraken mekaar aan met de achternaam. Ik was een primus, maar te lui om aan deze status gehecht te zijn, zodat ik allengs afzakte naar een lagere middenmoot. Toen ik de grond te heet onder de voeten vond worden, ben ik het afgestapt en naar het kunstsecundair getrokken, tot verbijstering van mijn kwelgeesten, leraren Latijn en Grieks met Geestelijke ambities - (Pas jaren later kwam ik één van hen weer tegen in wel héél bijzondere omstandigheden! De man had verdorie het zelfde pad gekozen als ik, het hazenpad wel te weten, en was - na zijn kap over de haag gesmeten te hebben - eveneens in de wereld van de beeldende kunst terechtgekomen. Ik mag graag geloven dat ik voor hem een inspiratiebron ben geweest!)Ik was met andere woorden 16 toen ik merkte dat ook meisjes studeren konden. En ik werd meteen met de neus op de feiten gedrukt: was ik een primus "inter pares", tegen het vrouwvolk was ik geenszins opgewassen. Jeezes, hadden die "methode"! En discipline! Sindsdien sta ik immer verbaasd over de studiecapaciteiten van meisjes. Ja, nog steeds voel ik een steek wanneer ik hen daarover hoor praten of hen bezig zie. Ik was gedoemd om te falen in welke universitaire studie dan ook. Ik wilde excelleren door middel van mijn plantrekkerij, de weg van de minste weerstand! Kon ik een examenvraag niet oplossen, dan maakte ik een tekening en droeg die op aan de leraar in kwestie. Was altijd goed voor een voldoende, haha! Op "den unief" pakte dat niet, en zag ik meisjes zonder verpinken ganse encyclopedieën van buiten leren. Ik vond niet eens de moed om al die cursussen gewoon al te lézen… Nu goed, dit maar om te zeggen dat ik stomverbaasd ben als ik R. vol enthoesiasme hoor babbelen over haar Indologenstudies. Stomverbaasd, maar ook vol bewondering, en nog iets, dat ik in de verte herken als jaloezie. De jaloezie die je voelt wanneer iemand iets heeft volbracht waar jij niet eens aan durfde te beginnen. De splijtende schaamte die degene die aan de kant is blijven staan genadeloos scheidt van degene die gesprongen heeft. Het is de spijt van wie benijdt! Er bestaat geen tekenen dat deze kloof kan overbruggen.